ekskursii.by

Беларускі экскурсійны партал

Музей Сялянская сядзіба XIX ст. і клець ў г. Узда

Замовіць экскурсію

Тып: Этнаграфічны Размяшчэнне: Узда, Мiнская вобласць

"Сялянская сядзіба XIX ст. І клець" ў горадзе Узда з'яўляецца часткай ДУ "Уздзенскі раённы гісторыка-краязнаўчы музей" і ўяўляе сабой адноўлены сялянскі дом. Сёння ў музеі можна акунуцца ў атмасферу жыцця сялян Уздзеншчыны канца XIX - пачатку XX стагоддзяў. Тут прадстаўлены прадметы хатняга ўжытку, адзенне, мэбля, прылады працы, гаспадарчыя пабудовы - усё тое, што атачала селяніна ў паўсядзённым жыцці. Як будаваўся дом, з якога матэрыялу, чаму пад ніжнія вянкі клалі зерне, манеткі, шэрсць, чаму жорны адпужвалі д'яблаў, навошта ўсе кажухі выварочвалі поўсцю вонкі, дзе размяшчаліся спальныя месцы, калі на той час не было ложкаў - Усе адказы на гэтыя і многія іншыя пытанні дасць гід падчас займальнай экскурсіі.

Перш, чым увайсці ў хату, вы пабываеце на гаспадарчым двары, дзе захоўваўся сельскагаспадарчы інвентар, а зімой стаяла скаціна. У хату госці праходзяць праз сенцы і даведваюцца, чаму гэта памяшканне называецца сенцы, ды яшчэ і кратаваныя. Сама хата, жылая яе частка, пачынаецца з цёплай, у выглядзе вялікага кубіка, печкі, якую сяляне ласкава звалі матухнай, лічылі яе сваёй памочніцай ва многіх справах. І ўжо зусім немагчыма без печкі прыгатаваць ежу. Простай была сялянская ежа: капуста ды каша - ежа наша. Рыхтавалі ежу ў чыгунах, выкарыстоўвалі пры гэтым ўхваты, качаргу, чапельник. У кожным доме абавязкова быў самавар, вакол якога за чаяваннем збіралася ўся сям'я, а па дыяганалі ад печы размяшчаўся пярэдні кут (чырвоны кут) з абразамі і лампадаю. Абавязковым заняткам сялянскай жанчыны, асабліва ў зімовы час, было прадзенне воўны і лёну на верацяне і на самапралке. Нялёгкай жаночай працай было мыццё бялізны з дапамогай валька і прасавання яго з дапамогай рубеля. Але якімі прыгожымі, цікавымі бывалі гэтыя прылады, аздобленыя найтонкай разьбой і настаўленнем гаспадыні: «На рэчку ідзі, малітву ствары, бялізну паласкаць, рот не разяўляць, валёк зьберагаецца!» Імкненне беларускага чалавека да прыгажосці паўплывала і на афармленне простага адзення. Нельга не здзівіцца майстэрству, вялікай любові майстрыхі, якая вышыла дробным-дробным крыжыкам мужчынскую кашулю. Жаночая сялянская вопратка канца XIX - пачатку XX стагоддзя захоўвала традыцыйныя рысы. Уздзеншчыне быў характэрны Капыльскага-Клецкі строй у вопратцы.

Госці пазнаёмяцца таксама з традыцыямі і абрадамі сялянскай сям'і: вяселле на працягу стагоддзяў лічылася самай урачыстай падзеяй у сямейнай абраднасці. Беларускае традыцыйнае вяселле - гэта цэлы рытуальна-магічны комплекс, які ўвасабляецца ў шыкоўным каларытным дзействе. Усе рэчы, прадстаўленыя ў музеі, з'яўляюцца сапраўднымі і таму цікавыя як сведкі мінулай эпохі. У музеі вы даведаецеся, чаму ў сялянскай хаце нізкая бэлька і высокі парог, чаму лазня лічылася «паганым месцам», як сяляне ўпрыгожвалі сваё жыллё, якімі цацкамі і ў якія гульні гулялі сялянскія дзеці, як яны вучыліся, Вам адкажуць на многія пытанні пра асаблівасці жыцця і побыту сялян Уздзеншчыны. Гэты музей напэўна зацікавіць людзей, захопленых народнымі традыцыямі і фальклорам. Ён уяўляе сабой ўзор тыповага для Уздзенскага раёна сялянскага падворка 19 стагоддзя. Жылыя і гаспадарчыя пабудовы, сапраўдная абстаноўка сялянскай хаты дазваляе скласці яркае ўражанне пра жыццё беларускай вёскі мінулых стагоддзяў.

Фота - Сялянская сядзіба XIX ст. і клець ў г. Узда

    Графік працы Сялянская сядзіба XIX ст. і клець ў г. Узда

    • Адміністрацыя 09:00 - 18:00 выхадныя субота, нядзеля
    • Каса 09:00 - 18:00 выхадныя субота, нядзеля
    • Экспазіцыі 09:00 - 18:00 выхадныя субота, нядзеля

    Размяшчэнне на карце - Сялянская сядзіба XIX ст. і клець ў г. Узда

    Адрас 223411, Рэспубліка Беларусь, Мінская вобл., г. Узда, вул. Школьная, 4а GPS Google: 53.465917′ N, 53.465917′ E